Nieuws

Doordecentralisatie: Kans of molensteen?

Oberon heeft namens het ministerie van OCW de staat van onderhoud van PO en VO scholen onderzocht. Al jaren galmen de geluiden dat veel gemeenten de gelden voor onderwijshuisvesting uit het gemeentefonds inzetten voor andere doeleinden. Het rapport van Oberon lijkt dit weer te bevestigen. Echter, de omvang van de onderhoudsachterstand is nog veel groter dan we tot nu toe hadden gedacht: bijna 7 miljard euro! Tel daarbij op de problemen met de onderhoudsexploitatie door krimp, hogere exploitatiekosten voor MFA’s en hoge energie uitgaven. Dan kunnen we constateren dat zonder drastische wijziging in het onderwijshuisvestingsbeleid het tekort in een rap tempo verder zal toenemen.

Sinds 2005 zijn de scholen in het voortgezet onderwijs verantwoordelijk voor zowel binnen- als buitenonderhoud. Scholen in het primair onderwijs worden vooralsnog alleen bekostigd voor het binnenonderhoud. Door te krappe bekostiging moet er in beide sectoren beknibbeld worden op onderhoud en wordt al jaren niet alles wat nodig is uitgevoerd. Soms is onderhoud een sluitpost in de begroting waarbij vooraf het beschikbare budget wordt vastgesteld zonder rekening te houden met technische noodzaak. Het belang van een goed meerjaren onderhouds- en investeringsplan is niet altijd duidelijk. Zo ontstaan te vaak onomkeerbare onderhoudsachterstanden met alle gevolgen van dien.

Overmaat en energieverbruik

Er zijn twee belangrijke oorzaken die voor het overgrote deel van de scholen gelden: Een meerderheid van de schoolgebouwen is te groot voor het aantal leerlingen. De bekostiging gaat uit van het genormeerd aantal vierkante meters voor het huidige leerlingenaantal. Niet van de werkelijke vierkante meters gebouw. Uit door Anculus uitgevoerde vastgoed quickscans voor het PO blijkt een gemiddelde overmaat van werkelijke ten opzichte van genormeerde vierkante meters van wel 20 - 25%. Zonder drastische maatregelen neemt dit percentage verder toe. De tweede oorzaak is het energieverbruik in combinatie met de hoge energieprijzen. Door meer ICT en meer technische installaties in scholen neemt het energieverbruik toe. Energiebesparende maatregelen zijn vaak nog zeer beperkt, ook in nieuwbouwsituaties door de te krappe bouwbudgetten.

Wordt de doordecentralisatie van het buitenonderhoud voor het PO een molensteen om de nek van de schoolbesturen? Als u niets doet wel. Doordecentralisatie betekent lange termijn denken en plannen. Tijdig anticiperen op maatschappelijke ontwikkelingen als krimp. Beter nadenken over exploitatie en beheer van meer kostbare voorzieningen als brede scholen die onderwijsinhoudelijk een belangrijke toegevoegde waarde hebben. Structureel werk maken van energiebesparing en duurzaamheid. Doordecentralisatie biedt hierin zeker kansen!

Kansen benutten

Ga aan de slag met een lange termijn huisvestingsvisie. Benader dit integraal. Stel vast hoe binnen uw schoolbestuur het onderwijsaanbod er over tien, twintig jaar uit zou moeten zien. Vanuit (onderwijs)aanbod, positionering in de stad of regio en vanuit de exploitatie mogelijkheden. Belangrijk is om dit vervolgens samen met collega besturen en de gemeente verder uit te werken. Wachten op initiatief van de gemeente is geen optie omdat voor 1  januari 2015 uw koers bepaald moet zijn met inzicht in de gevolgen. De rekening ligt tenslotte straks bij u als schoolbestuur. Zonder de hoogte van deze rekening te kennen is dit geen goed vooruitzicht!

Wilt u meer informatie over doordecentralisatie, vastgoedbeleid en lange termijn huisvestingsplannen? Neem contact op en vraag naar Nicole Groenen (afdelingshoofd vastgoed) of Frank van Vilsteren (algemeen directeur).




Nieuws archief