Nieuws

Marktwerking op de schoolboekenmarkt: het kan?!

De kogel is door de kerk. In het nieuwe begrotingsakkoord legden de coalitiepartijen met D66, ChristenUnie en SGP vast dat de schoolboeken voor het voortgezet onderwijs gratis blijven. De scholen blijven verantwoordelijk voor de bekostiging en distributie van leerboeken, werkboeken, projectboeken, licentiekosten voor digitaal leermateriaal, lesmateriaal voor extra (keuze)vakken en lesmateriaal voor leerlingen met een leesbeperking. Veel raamovereenkomsten voor boekenfondsen van de schoolbesturen lopen af. De besturen moeten dan ook opnieuw aan de slag met het aanbesteden van de schoolboeken.

Wet Gratis Schoolboeken

De Wet Gratis Schoolboeken is ingevoerd in 2008. Vanaf dat moment dragen ouders met kinderen in het voortgezet onderwijs niet langer de kosten voor lesmateriaal. Door grote inkoopcollectieven van destijds ontstond een verschraling van de markt. Het aanbod beperkte zich tot twee serieuze aanbieders. Het beeld ontstond dat deze aanbieders elkaar hun deel van de markt gunden, waardoor de marktwerking verdween. Dit was voor de Nederlandse Mededingingsautoriteit (NMa) reden om onderzoek te doen. Uit de schoolboekenscan 2011 van de NMa bleken geen misstanden. Wel constateerden zij dat de marktwerking op de schoolboekenmarkt nog steeds niet optimaal is. De belangrijkste conclusie was dat de manier van aanbesteden de concurrentie in de schoolboekenmarkt kan bevorderen. Een van de aanbevelingen van de NMa in 2011 was een vereenvoudiging van de Europese aanbestedingsregelgeving.

Nieuwe Aanbestedingswet

Het lijkt tegenstrijdig door alle negatieve ervaringen met het Europees aanbesteden van de schoolboeken, maar de sleutel tot meer concurrentie kan juist gevonden worden in de aanbestedingsprocedures. Per 1 april 2013 is de nieuwe Aanbestedingswet van kracht. Hierin zijn de aanbevelingen van de NMa verwerkt. Een aantal knelpunten van het aanbesteden van schoolboeken zijn weggenomen. De twee belangrijkste hiervan zijn:

Het onnodig samenvoegen of clusteren van opdrachten is niet meer toegestaan. Uitgangspunt van de wet is dat geclusterde opdrachten in beginsel in percelen verdeeld moeten worden. Kleinere partijen krijgen hierdoor meer kansen waardoor de verwachting is dat er meer aanbieders op de markt komen.

De te stellen eisen aan economische en financiële draagkracht zijn ingekaderd. De eisen moeten proportioneel zijn, dat wil zeggen in redelijke verhouding tot de aard en omvang van de aan te besteden opdracht. Uitgangspunt van de wet is zelfs dat in beginsel geen minimale omzet wordt geëist. Het stellen van een disproportionele omzetseis staat gelijk aan een procedurefout en is daarmee aanvechtbaar.

Mogelijkheden en kansen

Tegelijkertijd hebben schoolbesturen zelf ook een grote invloed en sturingsmogelijkheden om de concurrentie op de schoolboekenmarkt te vergroten. Door het benutten van mogelijkheden uit de aanbestedingswetgeving kunnen risico’s kansen worden en de marktwerking daadwerkelijk vergroot.

Anculus is gestart met een marktonderzoek waarbij we onderzoeken in hoeverre nieuwkomers en oudkomers een rol willen spelen op deze schoolboekenmarkt en op welke wijze. Anculus als adviseur en u als opdrachtgever kunnen de marktwerking bevorderen, waardoor het voortgezet onderwijs nieuwe kansen kan benutten. Wilt u meer informatie over het aanbesteden van schoolboeken of ons onderzoek naar de schoolboekenmarkt? Neem dan contact op voor een vrijblijvend gesprek met een van onze specialisten.




Nieuws archief